opgebrand: de moeheid van de hulpverlener

opgebrand

opgebrand: de moeheid van de hulpverlener

 

Al enige jaren worstel ik met ambivalente gevoelens over mijn werk. Na dertig jaar gezondheidszorg vraag ik me wel eens af of ik dit leuk ga vinden tot mijn pensioen. Pratend met mijn collega’s hierover en al googelend, weet ik dat ik daar niet alleen in sta.

Mensen die werken als hulpverlener lopen het risico in een fase terecht te komen waarin ze het niet meer op kunnen brengen te zorgen voor anderen. Ze zijn ‘ afgestompt’, ‘burn-out’ of een term van deze tijd:compassiemoe.
 

Maar wat is nou compassiemoeheid en kan je wel compassiemoe zijn?

Compassie betekend namelijk een diep besef van het lijden van een ander, gekoppeld aan het verlangen dat lijden te verlichten en te zorgen dat de ander zich beter gaat voelen. Het is een hartelijke en oprechte zorgzaamheid maar vereist niet dat we het lijden van een ander voelen zoals bij empathie het geval is. Bij compassie verwar je je eigen emotie niet met die van een ander. Het versterkt onze geestkracht en innerlijke evenwicht, geeft ons moed en liefdevolle vastbeslotenheid om mensen die lijden te helpen. Compassie versterkt ons dus hoe kan dat leiden naar vermoeidheid of uitputting?
Empathie daar en tegen is het vermogen om van binnenuit de ander aan te voelen, te resoneren met de gevoelens van een ander. Wanneer we mee resoneren met de gevoelens van een ander kan dit leiden tot ontreddering of vermijding waardoor we met onszelf gaan bezig houden of ons afwenden van het lijden waar wij getuigen van zijn.

Het regelmatig empathisch resoneren met hulpbehoevende mensen kan leiden tot emotionele uitputting. Hulpverleners die constant in contact staan met mensen lopen het gevaar zelf er aan onder door te gaan. Wanneer de zorgen, de spanning of stress waarmee ze in hun professionele leven worden geconfronteerd zo ondermijnend voor hen blijken te zijn dat ze niet meer in staat zijn hun werk voort te zetten, raken ze ‘ burn-out’, ‘ emotioneel uitgeput’ of ‘compassiemoe’.

Een meer passende term is mijns inziens ‘empathie-moe'

Compassie geeft ons immers een positief gevoel. Compassie is er of is er niet, je kunt je er niet voor afsluiten. (Je kunt het wel versterken maar daar later meer over.) Voor empathie kan je je afsluiten. De ‘botte dokter’ en de ‘bitchy zuster’ hebben mogelijk zolang bloot gestaan aan het lijden van hun patiënten dat ze een muurtje om hun heen hebben gebouwd. ‘Afgestompt’ zeggen hun collega’s. ‘ Zelfbescherming’ zullen ze zelf zeggen of ‘ het doet me niets meer, heb alles wel gezien’ zijn ook uitspraken die passen bij de ‘empathie-moede’ hulpverlener. Zo kan je het jaren volhouden zonder nog plezier te hebben in je werk en met de zorg hoe je het moet gaan volhouden tot je pensioen.

Wat mij hierin raakt, is dat deze mensen onderuit gaan door hun goede zorgen. Ooit zijn ze hun vak gaan uitoefenen met de intentie mensen te helpen maar wie zorgt er nu voor hen?
Er is nog weinig aandacht voor de fase die vooraf gaat aan ‘ziek thuis zitten’. De fase waarin de empathische hulpverlener zich gaat afsluiten van zijn empatisch vermogen om het lijden van de ander niet meer binnen te hoeven laten komen, vaak een onbewust proces. Ik wil aandacht en bewustwording voor de zorg voor de hulpverlener omdat de hulpverlener zich slecht laat verzorgen. We zijn ons zelf vaak niet bewust van dit proces. Als hij onderuit gaat is dat vaak op latere leeftijd, getriggerd door een event in zijn privé leven. Echter gaat dan vaak de beerput zodanig open dat terug keer en weer ‘ de oude worden’, een utopie blijkt te zijn. Trek je eerder aan de bel of ‘ onderhoud’ je jezelf periodiek dan verklein je de kans aanzienlijk om emotioneel uitgeput te raken en verhoog je je werk vreugde.

De verantwoordelijkheid hiervoor ligt uiteraard bij de persoon zelf maar zoals ik eerder schreef, zijn hulpverleners slechte zelfzorgers.

Ik ben dan ook voor een periodieke check

Via de werkgever laten onderzoeken hoe vol de rugzak is van de hulpverlener.
Fysieke belastbaarheid wordt reeds getest middels de PAM ( Periodiek Arbeidsgezondheidskundig Monitor). Bij deze test worden tevens vragen gesteld waarmee men signalen van PTSS en burn-out aan kan tonen maar omdat dit op cognitief niveau wordt gevraagd en de hulpverlener vanuit de cognitie een sociaal wenselijk antwoord kan geven.

Door middel van coachtechnieken wil ik onderzoeken wat er speelt in je onderbewuste. Wat zit daar allemaal opgeslagen en hoe gaat je lijf en geest hiermee om?
Binnen de grenzen van coaching ( PTSS en burn-out worden doorverwezen) kunnen we aan de slag om je lijf en geest te ontlasten en je werk plezier weer te verhogen.
Compassie is daar mijns inziens een toverwoord in en daar zal ik zoals beloofd in een volgend artikel dieper op in gaan.
Wil je er alvast iets over lezen of meer weten wat coaching voor je kan doen, bezoek dan www.traumastressrelease.com of neem vrijblijvend contact met me op.

No Comments Yet.

Leave a comment